Aristo Metafiziği ile Gazzalî Metafiziğinin Karşılaştırılması – Sayfa 91 – 4 – Hayal Gücü – Dr. Süleyman Hayri Bolay

Aristo Metafiziği ile Gazzalî Metafiziğinin Karşılaştırılması – Sayfa 91 – 4 – Hayal Gücü

Bu da duyumun üstünde ruhun bir melekesidir. Hayal gücü Aristo’ya göre duyumu gerektirir. Fakat ona ilâve edilmez. İmaj duyum ve düşünceden farklı olmamakla birlikte duyumsuz da olamaz. Yalnız duyumdan farklı olarak imaj yanlış veya doğru olabilir. Halbuki duyum duyum olarak daima doğrudur. Bununla birlikte imaj uykuda devam eder, duyu daima mevcut olduğu halde hayalgücü böyle değildir. Bu bakımdan Aristo bunları özdeş kabul etmez.

Aristo , hayalgücünün bir tasviri fonksiyon olmaması sebebiyle ruhun imajsız asla düşünemiyeceğini , hayalgücünün tasviri düşüncede zihnî faaliyetin bir formu olduğunu ; bunun da sezgici akıl olduğunu söyler.

Hayalgücünün başlıca fonksiyonları şunlardır: a) Birbirini takip eden hayallerin teşkili. Aristo bunları müsbet vve menfi form olarak ayırır. b) Hafıza : Aristo’ya göre bu geçmişe aittir. Aristo imajı ortak duyumun bir tayini kabul ettiği için imajsız hafızanın olamıyacağı kanaatını taşır. c) Rüyalar: Aristo rüyaların hayal gücünün eseri yani önceki bir duyumdan meydana gelen bir mahsul olduğu kanaatındadır. Hafıza ve hayal gücü ise esas olarak bedeni fonksiyonlar olmaktadır.

Dr. Süleyman Hayri Bolay

Leave a Reply